ai là người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống tống năm 981

Chiến tranh giành Tống - Việt thứ tự 1
Một phần của Lịch sử Việt Nam
Thời giantừ mon 1 cho tới tháng tư năm 981
Địa điểm

miền Bắc Việt Nam

Kết quả Đại Cồ Việt chiến thắng
Tham chiến
Đại Cồ Việt Tống
Chỉ huy và lãnh đạo
Lê Hoàn
Phạm Cự Lạng
Tống Thái Tông
Hầu Nhân hướng dẫn  
Tôn Toàn Hưng
Trương Tuyền
Thôi Lượng
Lực lượng
100.000 quân 30.000 - 40.000 quân
60.000 phu phen
Thương vong và tổn thất
Không rõ 80.000 quân bị tiêu diệt hoặc bị bắt

Chiến tranh giành Tống-Việt là một trong trận đánh tranh giành thân thiện Nhà Tống thời Tống Thái Tông và Đại Cồ Việt thời Lê Đại Hành ra mắt từ thời điểm tháng 1 cho tới tháng tư năm 981 bên trên cương vực Đại Cồ Việt. Kết trái khoáy, Đại Cồ Việt đang được vượt mặt quân group căn nhà Tống. Sau trận đánh này, vô năm 986, ngọc hoàng Đại Tống thừa nhận căn nhà Tiền Lê và ban chế phong cho tới Lê Đại Hành.

Bạn đang xem: ai là người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống tống năm 981

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Cuối năm 979, Đinh Tiên Hoàng và Thái tử Đinh Liễn bị giết hại. Tháng 5 năm 980 (dương lịch), sứ căn nhà Tống ở Đại Cồ Việt là Lư Tập về nước báo cáo; triều đình căn nhà Tống hiểu rằng tình hình rối ren ở Đại Cồ Việt.[1] Tháng 8 năm 980, Hầu Nhân hướng dẫn, quan liêu trấn thủ châu Ung của Đại Tống dưng thư lên nhà vua Đại Tống report việc Đại Cồ Việt đem nội loàn và là thời cơ nhằm xâm lăng và xin xỏ được về đế kinh nhằm trình diễn rõ rệt rộng lớn. ngọc hoàng Đại Tống theo đòi lời nói khuyên nhủ của Lư Đa Tốn[2] ko triệu Hầu Nhân hướng dẫn về đế kinh để giữ lại kín việc chinh trị Đại Cồ Việt.[3] Thay vô ê, Hữu Tráng là quan liêu quản lý lộ Quảng Nam Tây (thuộc vùng Quảng Đông và Quảng Tây ngày nay) được gọi về đế kinh report tình hình Đại Cồ Việt. Hữu Tráng tâu rằng: "ở Giao Châu thì vua cuối chúng ta Đinh là Đinh Toàn còn nhỏ đần, bị giặc hãm hãi, nước loàn mãi ko yên lặng, dân ko biết phụ thuộc vào ai thực hiện căn nhà. Ta nên kíp sai quân quý phái, rằng là cho tới cứu vớt...".[4]

Nắm được tình hình Đại Cồ Việt rồi, Tống Thái Tông phong Hầu Nhân hướng dẫn thực hiện Giao Châu lộ Thủy lục kế tiếp chừng Chuyển vận sứ, Tôn Toàn Hưng, Trần Khâm Tộ, Lưu Trừng, Giả Thực lưu giữ chức Binh mã Đô cỗ thự ngay tức thì sẵn sàng cuộc chiến tranh với Đại Cồ Việt. Đồng thời ban chiếu chinh trị Đại Cồ Việt. Nội dung như sau:[5]

Thanh giáo và oai nghiêm linh của nước căn nhà vang từng cả từng điểm, thời gian gần đây khu đất Diên-Chỉ, ko sáp nhập vô địa đồ gia dụng Trung Quốc, bọn chúng ở một phương, ngay sát điểm Ngũ Lĩnh. Từ cuối đời Đường rối loàn, share khu đất đại, rồi bọn chúng thực hiện đi ra một nước tiếm ngụy, không ở gần thanh giáo trở nên đi ra phong tục như đứa thong manh đứa nặng tai. Kịp khi Phiên-Ngung đang được bình toan, mới mẻ ban cho tới Chính-Sóc nhưng mà tuân thủ, tuy rằng đang được phục tòng chịu đựng thực hiện phiên nằm trong, tuy nhiên cứ tu luyện quân lính, đem ý quật cường. Lễ thờ phụng nước bên trên, lẽ nào là như thế? Vậy tớ vạn bất đắc dĩ cần trị tội lừa lọc ngụy nhằm cứu vớt dân, cần cử binh qua chuyện tiến công nhằm khai hóa xứ từng rợ; ni cho tới bọn Tôn Toàn Hưng xuất quân qua chuyện đánh.

Mùa thu năm 980, quan liêu trấn thủ châu Lạng (Lạng Sơn) tin báo cho tới triều đình việc quân Tống sẵn sàng tiến công xuống Đại Cồ Việt. Lê Hoàn ngay tắp lự đăng quang vua và nhanh lẹ sẵn sàng kháng chiến.[6]

Mùa đông đúc năm 980, Tống đế gửi thư tuyên chiến. Trong thư đem đoạn: "Hiện ni tớ đang được sửa quý phái binh xa cách và cỗ đảm bảo chất lượng, tín lệnh chiêng trống không cực kỳ nghiêm nghị minh; nếu như vâng theo đòi giáo hóa thì được tha; nếu như ngăn chặn khẩu lệnh thì có khả năng sẽ bị trị tội".[3]

Lê Đại Hành một phía sẵn sàng kháng chiến, một phía vẫn sai sứ đem thư quý phái triều đình Đại Tống report việc đang được lập Đinh Toàn nối ngôi Đinh Tiên Hoàng. Nhà Tống lắc đầu.[3] Tống Thái Tông sai Lư Đa Tốn ghi chép thư vấn đáp Lê Hoàn. Thư đem đoạn:[7]

Nay chín châu tứ hải dương đang được yên lặng, chỉ với Giao Châu của ngươi không ở gần cuối trời... Ngươi toan về theo đòi tớ, hay như là muốn chuộc lấy tội. Ta đang được sẵn sàng xe cộ ngựa, quân lính, cờ mệnh lệnh, chiêng trống không... nếu như ngươi quy sản phẩm tớ tha bổng, nếu như trái khoáy mệnh thì tớ tiến công. Theo hay là không, lành lặn hoặc dữ, ngươi tự động suy nghĩ lấy...

Chuẩn bị và lực lượng[sửa | sửa mã nguồn]

Đại Tống[sửa | sửa mã nguồn]

Triều đình căn nhà Tống cho tới lập Giao Chỉ hành doanh là cỗ lãnh đạo lực lượng viễn chinh Giao Chỉ. Trong cỗ lãnh đạo này, Hầu Nhân hướng dẫn là Tổng tư mệnh lệnh, được phong thực hiện Giao Chỉ lộ Thủy lục kế tiếp chừng Chuyển vận sứ; đem nghĩa lãnh đạo cả thủy lục quân và sau thời điểm chinh trị được Đại Cồ Việt (nhà Tống chỉ gọi là Giao Chỉ) thì tiếp tục vươn lên là xứ này trở nên một lộ của Đại Tống và uỷ thác cho tới Hầu Nhân hướng dẫn thực hiện Chuyển vận sứ. Các tướng soái thời thượng không giống (hàng chánh tướng mạo và phó tướng) bao gồm có: Tôn Toàn Hưng, Lưu Trừng, Giả Thực, Vương Soạn và Trần Khâm Tộ,[8] Tôn Toàn Hưng được uỷ thác chức Phó Tổng tư mệnh lệnh, được phong thực hiện Ung Châu lục lộ binh mã Đô cỗ thư. Hứa Trọng Tuyên là Phó Tổng tư mệnh lệnh đóng góp bên trên hậu cứ ở mặt mày khu đất Tống. Lưu Trừng là lãnh đạo lực lượng thủy quân. Hứa Sương Duệ lãnh đạo lực lượng vấn đề liên hệ. Trong khi còn nhiều sĩ quan liêu sản phẩm tùy tướng mạo, lại nằm trong, v.v...[1] Theo Tống sử, căn nhà Tống phân chia quân thực hiện 2 đạo. Đạo quân cỗ tự Lan Châu Đoàn luyện sứ Tôn Toàn Hưng, Bát tác sứ Trương Tuyền và Tả giám môn vệ tướng mạo quân Thôi Lượng lãnh đạo kể từ Ung Châu tiến thủ vô. Đạo quân thủy tự Thứ sử Ninh Châu Lưu Trừng, Quân khí khố Phó sứ Giả Thực, Cung phụng quan liêu Các môn chi hậu Vương Soạn lãnh đạo, kể từ Quảng Châu Trung Quốc tiến thủ vô.[9]

Quân Tống kêu gọi đa số là lực lượng bên trên những khu vực phía Nam bên dưới quyền của Hầu Nhân hướng dẫn và Hứa Trọng Tuyên. Trong khi, còn tồn tại kể từ 1-2 vạn quân được kêu gọi kể từ Kinh Hồ (vùng Trung nguyên) bịa đặt bên dưới quyền của Lưu Trừng và Trần Khâm Tộ. Trong lực lượng chinh trị này, bộ phận cấm quân là bộ phận đa số. Cấm quân là lực lượng nòng cốt và cơ động của quân group Tống.

Toàn cỗ quân số khoảng tầm 3-4 vạn người.[10][11][12]

Đại Cồ Việt[sửa | sửa mã nguồn]

Về phía Đại Cồ Việt, hùn việc cho tới Lê Đại Hành trong những công việc lãnh đạo quân và dân toàn nước tiến công trả là Phạm Cự Lạng (Lượng) lưu giữ chức Thái úy, Hồng Hiến lưu giữ chức Thái sư. Thiền Uyển tập luyện anh cho tới biết: "Thời Lê Đại Hành kháng Tống, vua thông thường chào sư Pháp Thuận và đại sư Ngô Chân Lưu nằm trong dự bàn mưu chước. Đến khi thanh bình, vua ban tán tụng, những sư đều không sở hữu và nhận thưởng".

Lê Đại Hành thân hành dẫn đại quân kể từ kinh trở nên Hoa Lư theo đòi lối thủy, ngược sông Đáy, sông Nhuệ nhưng mà vô sông Hồng, rồi kể từ ê tiến thủ lên miền địa đầu Đông Bắc non sông. Lữ Lang được cử trả đạo quân Uy Dũng kể từ Hoa Lư lên lưu giữ chống tuyến bờ Bắc sông Lục Giang (địa phận Tỉnh Thái Bình ngày nay). Trần Công Tích lên trấn thủ ở Nghĩa Đô ngay sát trở nên Đại La (Hà Nội ngày nay). Lê Long Kính trấn thủ ở bờ Bắc sông Hải Triều (tức sông Luộc). Các tướng soái không giống mặt mày phía Đại Cồ Việt bao gồm đem Phùng Phường, Đào Trực, Hoàng Vĩnh Chu, Đào Công Mỹ, Phạm Quảng, Đào Thành, Phạm Minh, Nguyễn Triệt, Vũ Uy, Đào Hồng, Đặng Xuân và 4 em trai, Vương Minh, Vương Xuân, Vương Hồng và 2 em gái, và Dũng Mạnh (hộ vệ Lê Đại Hành).

Với dân sinh xấp xỉ 1 triệu con người, tổng số quân Đại Cồ Việt khó khăn lòng vượt lên trước quá 4 vạn người.

Đại Cồ Việt đang được khẩn trương thi công những chống tuyến. Đáng lưu ý nhất vô số này là chiến lũy Bình Lỗ. Hiện chưa xuất hiện xác định ở đầu cuối là Bình Lỗ ở đâu.[13] Tuy nhiên tầm quan trọng của Bình Lỗ đã và đang được Trần Quốc Tuấn sau đây nhắc tới, này là căn nhà Tiền Lê nhờ xây trở nên Bình Lỗ nhưng mà huỷ được quân Tống.[14] Trong khi, Lê Đại Hành cho tới cắm những cọc nhọn bên trên sông Bạch Đằng và một vài sông không giống nhằm ứng phó với thủy quân Tống.[7]

Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]

Các phía tiến công của quân Tống[sửa | sửa mã nguồn]

Việc quân Tống tiến công Đại Cồ Việt theo đòi những phía nào là, đến giờ có rất nhiều ý kiến.

Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm toan Việt sử thông giám cương mục, nước Việt Nam sử lược và một vài sách lịch sử vẻ vang không giống chép rằng quân Tống mang trong mình 1 đạo lục quân tự Hầu Nhân hướng dẫn và Tôn Toàn Hưng lãnh đạo tiến thủ vô Đại Cồ Việt qua chuyện lối TP. Lạng Sơn, và một đạo thủy quân tự Lưu Trừng lãnh đạo tiến thủ vô qua chuyện cửa ngõ sông Bạch Đằng.[3][7][15][16]

Tuy nhiên, một vài căn nhà nghiên cứu và phân tích lịch sử vẻ vang văn minh thời gian gần đây vô ê đem những nghiên cứu và phân tích của người sáng tác kể từ Viện Lịch sử Quân sự nước Việt Nam nhận định rằng thủy quân Tống tự Hầu Nhân hướng dẫn lãnh đạo và trải qua Lãng Sơn (nay là hòn đảo Hai Núi hoặc cù lao Hai Núi ở toạ chừng khoảng 21041' vĩ bắc, 107036’ kinh đông đúc, xa bờ Quảng Ninh.[17] vô sông Bạch Đằng. Lục quân tự Tôn Toàn Hưng theo đòi tuyến phố qua chuyện Tiên Yên, Đông Triều.[18][19] Trần vịn Chí (2003) nhận định rằng tuyến đường đi bộ vô những ải Nam Quan, Quyết Lý, Chi Lăng, Cần Trạm qua chuyện Thị Cầu vô Thăng Long tự Lý Công Uẩn mới mẻ cởi thực hiện sứ lộ, chỉ hoàn thành xong vô năm 1020.

Trận Chi Lăng[sửa | sửa mã nguồn]

Theo một vài sử liệu cũ đang được nhắc phía trên, thì Hầu Nhân hướng dẫn tiến thủ quân vô Đại Cồ Việt qua chuyện lối TP. Lạng Sơn. Đến Chi Lăng, Hầu Nhân hướng dẫn bị quân Đại Cồ Việt phục kích tập luyện kích và tử trận bên trên trên đây. Mất căn nhà tướng mạo, quân Tống vỡ trận và bị chi phí khử quá nửa. Đây là trận tiến công ra quyết định của trận đánh tranh giành, vì thế giống như những sách sử cổ này chép thì cánh quân của Lưu Trừng có được tin cậy cánh quân của Hầu Nhân hướng dẫn thất bại trận ngay tắp lự toá chạy. Chiến tranh giành kết thúc đẩy. Đại Việt sử ký toàn thư ko hề nhắc tới những trận tiến công nào là không giống vô trận đánh tranh giành này. Còn Khâm toan Việt sử thông giám cương mục và nước Việt Nam sử lược đem nhắc tới một trận ở sông Bạch Đằng, một trận ở Tây Kết.[20]

Riêng về địa điểm Chi Lăng, những sách nhận định rằng quân Tống trải qua lối TP. Lạng Sơn cũng ko thống nhất cùng nhau. Đại Việt sử ký toàn thư và nước Việt Nam sử lược rằng là ải Chi Lăng. Khâm toan Việt sử thông giám cương mục rằng là sông Chi Lăng và cho thấy đó là dòng sông chảy qua chuyện xã Chi Lăng (Lạng Sơn). Đại cương lịch sử vẻ vang nước Việt Nam tập luyện I của Nhà Xuất bạn dạng Giáo dục đào tạo tự Trương Hữu Quýnh căn nhà biên thì cũng ghi chép là sông Chi Lăng, tuy nhiên lại rằng ê đó là sông Thương.[20]

Những chủ ý thời gian gần đây nhận định rằng đem sự nhầm lẫn về địa điểm vô sử sách. Nguyễn Minh Tường vô sách "Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn" dẫn chủ ý những căn nhà nghiên cứu và phân tích Trần vịn Trí, Hà Văn Tấn cho tới rằng: Chỉ vì thế bạn dạng dịch Việt sử lược hiện nay đem đang được dịch sai sót chữ Lãng (Lãng Sơn) trở nên Ngân (Ngân Sơn), nhưng mà nhiều căn nhà sử học tập đang được loay hoay lần tuyến phố tiến thủ của quân Tống kể từ TP. Lạng Sơn qua chuyện Bắc Thái (tức Bắc Kạn). Thực đi ra, Lãng Sơn là tên thường gọi một hòn núi ngay sát Vạn Ninh của Quảng Ninh. Hầu Nhân hướng dẫn đang được trải qua Lãng Sơn ở Quảng Ninh nhằm tiến thủ vô sông Bạch Đằng.[18]

Trận Bạch Đằng loại nhất[sửa | sửa mã nguồn]

Khâm toan Việt sử thông giám cương mục và nước Việt Nam sử lược đem chép về một trận Bạch Đằng. Tại ê, quân Đại Cồ Việt chịu đựng thất bại vì thế quân Tống quá đông đúc.[3] Đại cương lịch sử vẻ vang nước Việt Nam tập luyện I thì lại chép rằng tức thì trận đầu này, quân Đại Cồ Việt đang được thắng, đạo thủy quân của Tống bị làm tan.[21]

Theo những nghiên cứu và phân tích lịch sử vẻ vang văn minh, thì ngày 24 mon một năm 981 cánh quân thủy tự Hầu Nhân hướng dẫn lãnh đạo ồ ạt tiến thủ vô cửa ngõ Bạch Đằng. Trong trận Bạch Đằng thứ nhất này, quân Đại Cồ Việt đang được thất bại, không chỉ ko ngăn được quân Tống mà còn phải bị thương vong nhiều. Quân Tống lấy được 200 thuyền, chi phí khử rộng lớn 1.000 lính tráng Đại Cồ Việt.[22] Lê Đại Hành cần rút về vùng Xạ Sơn (huyện Kinh Môn), An Lạc (huyện Chí Linh, Hải Dương) gia tăng lại thế trận, bên cạnh đó gửi thư trá sản phẩm.[23]

Lục quân Tống tấn công[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi thủy quân Tống tiến công trận Bạch Đằng khoảng tầm 5 ngày, tức là vô 30 mon một năm 981, lục quân Tống bên dưới sự lãnh đạo của Tôn Toàn Hưng mới mẻ cho tới Hoa Sở. Về địa điểm Hoa Sở, Trần vịn Chí (2003) cho thấy Hoa Sở là địa điểm tự căn nhà Tống gọi tức là điểm có rất nhiều người Hoa sinh sinh sống và nghiên cứu và phân tích này còn cho thấy có rất nhiều ý kiến không giống nhau về địa điểm của địa điểm Hoa Sở. Có ý kiến nhận định rằng Hoa Sở ở vùng Kép, tức là ngay sát sông Thương. Có ý kiến cho tới này là ngay sát sông Cầu. Các quan liêu đặc điểm này thống nhất với ý kiến nhận định rằng lục quân Tống tiến thủ vô Đại Cồ Việt qua chuyện lối TP. Lạng Sơn. Bản thân thiện Trần vịn Chí (2003) dẫn những nghiên cứu và phân tích về khảo cổ và ý kiến quân sự chiến lược nhận định rằng Hoa Sở ngay sát sông Bạch Đằng, ở khoảng tầm thị xã Thủy Nguyên ngày này. Quan điểm nhận định rằng Hoa Sở ở ngay sát sông Bạch Đằng thống nhất với ý kiến nhận định rằng lục quân Tống tiến thủ vô Đại Cồ Việt qua chuyện lối ven bờ biển Đông Bắc.[20] Đại cương lịch sử vẻ vang nước Việt Nam tập luyện I lại nhận định rằng Hoa Sở là địa điểm ở Nam Quảng Đông (Trung Quốc) và Tôn Toàn Hưng đóng góp quân lỳ ở ê ko chịu đựng tiến thủ vô Đại Cồ Việt.[24]

Tại Hoa Sở, lục quân Tống đang được gặp gỡ và giao đấu với quân Đại Cồ Việt. Tục tư trị thông giám ngôi trường biên của Lý Đào chép rằng quân Tống đang được vượt mặt "hơn vạn quân Giao Chỉ, chém được 2.345 đầu giặc".[17] Tuy nhiên, lục quân Tống đang không thể tiến thủ tiếp nhằm gặp gỡ thủy quân.

Quân Tống lập Giao Châu hành doanh bên trên Đại Cồ Việt[sửa | sửa mã nguồn]

Hầu Nhân hướng dẫn chiếm hữu được sông Bạch Đằng và những xã mạc xung xung quanh, bịa đặt Giao Châu hành doanh bên trên ê nhằm kết hợp quân thủy cỗ, bước tiến thủ thâm thúy vô trong nước Đại Cồ Việt. Tuy nhiên, nhì đạo thủy lục quân của Tống ko thể liên hệ được.[19] Tôn Toàn Hưng viện cớ ngóng Lưu Trừng trả viện binh tương hỗ (thủy quân) quý phái nằm trong tiến thủ quân nhân tiện. Đến mon 3 năm 981, sau rộng lớn 2 mon lúc lắc Bạch Đằng – Hoa Sở, cả nhì cánh quân Tống vẫn dậm chân bên trên khu vực. Quân Tống liên tiếp bị quân nòng cốt và dân quân những xã xã tập luyện kích quấy rối, thực hiện cho tới lực lượng bị tiêu tốn, lòng tin quân lính suy tách. Khi Lưu Trưng trả quân cho tới điểm, Tôn Toàn Hưng nằm trong Lưu Trừng tiến thủ quân, tuy nhiên ko gặp gỡ đối phương lại trở lại Hoa Sở.[25]

Xem thêm: toi la ai em la ai karaoke

Trận sông Lục Đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi phân phát hiện nay quân Đại Cồ Việt đem chiến lũy Bình Lỗ vững chắc, quân Tống căn nhà trương xâm lăng Đại La nhằm ghi bàn giẫm tiến thủ tiến công Hoa Lư. Ngày Tất niên năm Canh Thìn (tức 7 mon hai năm 981), Hầu Nhân hướng dẫn và Tôn Toàn Hưng lãnh đạo thủy lục quân tiến thủ theo đòi sông Kinh Thầy vô sông Lục Đầu. Phía Đại Cồ Việt thám thính được sự dịch rời của quân Tống, ngay tắp lự kéo một thành phần rộng lớn về lưu giữ sông Lục Đầu bên dưới sự lãnh đạo của đích thân thiện Lê Đại Hành với mọi tướng mạo Trần Công Tích, Trần hướng dẫn Trung, Trần Minh Khiết. Quân Đại Cồ Việt sắp xếp dọc tuyến sông kể từ Đại La cho tới sông Lục Đầu nhằm ngăn ngừa đối phương vô Đại La. Tại sông Lục Đầu, quân Đại Cồ Việt đem 1 căn cứ là Phù Lan. Trên sông có rất nhiều kho bãi cọc nhằm ngăn tàu thuyền của Tống.[1]

Thủy quân Tống dàn quân lúc lắc sông Lục Đầu. Lục quân được vận trả vì thế thuyền rồi đổ xô lên bờ lập trại. Hai mặt mày Tống - Việt uỷ thác chiến kịch liệt. Quân Tống rất nhiều lần lần cơ hội chọc thủng chống tuyến của quân Đại Cồ Việt nhằm tiến thủ về Đại La tuy nhiên đều thất bại. Quân Tống bị thất bại vĩ đại ở sông Lục Đầu, quân số hao hụt; tranh bị, phi thuyền hư đốn hư đốn, thất lạc đuối nhiều, thực phẩm trở ngại tăng. Cuối nằm trong, quân Tống đành cần rút về vùng xung xung quanh sông Bạch Đằng[1] Sông Lục Đầu vì vậy còn được gọi là sông Đồ Lỗ. "Đồ" tức thị làm thịt, "Lỗ" chỉ quân Tống.

Sau trận Lục Đầu, lòng tin của quân Tống bị tụt xuống bớt. Tôn Toàn Hưng sau thời điểm trở lại Hoa Sở thì đóng góp lỳ ở ê bắt chấp sự thúc đẩy giục của Hầu Nhân hướng dẫn, lấy cớ ngóng quân tiếp viện quý phái mới mẻ tiến thủ được.[1]

Quân Tống được tăng viện[sửa | sửa mã nguồn]

Mãi cho tới ngày 11 tháng tư năm 981, thủy quân tiếp viện của Tống tự Lưu Trừng lãnh đạo mới mẻ cho tới sông Bạch Đằng và sát cánh với lực lượng của Hầu Nhân hướng dẫn. Tiếp ê, lục quân tiếp viện của Tống tự Trần Khâm Tộ lãnh đạo cũng cho tới điểm. Tôn Toàn Hưng cử Trần Khâm Tộ tấn công và viên tướng mạo này đang được thành công xuất sắc trong những công việc chọc thủng chống tuyến của quân Đại Cồ Việt, tiến thủ cho tới Tây Kết (bên sông Hồng, nằm trong địa phận thị xã Khoái Châu tỉnh Hưng Yên ngày nay).[1][23]

Trận Bình Lỗ[sửa | sửa mã nguồn]

Bình Lỗ là thương hiệu một trở nên cổ được ghi nhận vô lịch sử vẻ vang nước Việt Nam, nhờ đem trở nên này nhưng mà năm 981 Lê Đại Hành đã làm tan được quân Tống[26]. Đến ni đem 2 fake thuyết về địa điểm của trở nên Bình Lỗ.  Giả thuyết loại nhất nhận định rằng trở nên này ở trong đoạn sông Hồng kể từ té phụ vương Lềnh (Yên Lệnh, Hà Nam) cho tới té phụ vương Vàng (Giao Thủy, Nam Định)[27].Tác fake đang được phụ thuộc vào giả thiết quân Tống ham muốn tiến công Hoa Lư trước, tuy nhiên  không vượt lên trước được chống tuyến Bình Lỗ và cần trở lại sông Bạch Đằng. Chính vì thế fake thuyết này nhưng mà xuất hiện nay thêm 1 trận Bạch Đằng loại nhì tuy nhiên ko thấy đem trong số sử liệu cũ. Giả thuyết loại nhì thì nhận định rằng Bình Lỗ nằm ở vị trí mùi hương Bình Lỗ, tức thì bờ sông Cà Lồ. Thuyết này phụ thuộc vào nội dung bài viết về Đại sư Khuông Việt vô sách Thiền Uyển tập luyện anh[28], vô ê cho thấy Khuông Việt đã và đang được vua cử chuồn trước cho tới Bình Lỗ nhằm sẵn sàng trận địa phục kích tiến công Tống. Chú quí của Lê Mạnh Thát vô bài bác này đang được ghi rõ rệt sông Bình Lỗ đó là sông Cà Lồ ngày này. Người loại nhì cỗ vũ thuyết này là Nguyễn Vinh Phúc, ông nhận định rằng quân Tống ham muốn xâm lăng Đại La trước vì thế trở nên này cần thiết rộng lớn, tiếp sau đó mới mẻ tiến thủ xuống tiến công Hoa Lư. Hương Bình Lỗ xưa kéo dãn dài kể từ núi Sóc cho tới sông Cà Lồ[29]. Một địa thế căn cứ nữa nghiêng theo fake thuyết loại nhì được ghi tức thì vô mục 2.2 của bài bác này là phía hành binh của vua Lê Đại Hành "theo lối thủy, ngược sông Đáy, sông Nhuệ mà vào sông Hồng, rồi kể từ ê tiến thủ lên miền địa đầu Đông Bắc khu đất nước". Trên lối hành binh ông ngừng ở xã Tó, xã Tả Thanh Oai (nằm dọc sông Nhuệ), n Thường Tin ngày nay[30], rồi vượt lên trước sông Hồng và xuôi dòng sản phẩm sông Cà Lồ nhằm cho tới Bình Lỗ. Chuyện "Hai vị thần ở Long Nhãn, Như Nguyệt[31], vô này đã tế bào mô tả trình diễn vươn lên là của trận tiến công. Nơi này phía trên sông Cà Lồ, nằm trong địa phận xã Tiên Tảo (căn cứ kháng chiến cũ của nhì vị hero Trương Hống, Trương Hát), ngay sát với té phụ vương Xà (cửa sông Cà Lồ). Tại trên đây quân Đại Cồ Việt đang được thắng rộng lớn, được sách Thiền Uyển tập luyện anh ghi khá rõ rệt "Quân giặc hãi kinh, rút về lưu giữ sông Hữu Ninh, lại thấy sóng gió máy nổi lên, uỷ thác long nhảy nhót, giặc bèn tan vỡ". Sách Đại Việt sử lược[32] thì ghi như sau: "Vua tự động thực hiện tướng mạo đem quân đi ra phản kháng. Vua cho tới cắm cọc cứng bên dưới sông. Quân Tống rút về lưu giữ mặt mày Ninh Giang. Vua sai người quý phái trá sản phẩm nhằm dụ Hầu Nhân hướng dẫn. Quân Tống thất bại trận, Hầu Nhân hướng dẫn bị tóm gọn và bị chém. bè Trần Khâm Tộ nghe tin cậy thất trận cần rút lui". Sông Hữu Ninh rất có thể là một trong nhánh của sông Cà Lồ nối kể từ trở nên Bình Lỗ đi ra cho tới bờ sông Cầu, ni đã trở nên vùi lấp. Trận Bình Lỗ bao gồm cả trận tiến công bên trên sông Hữu Ninh, sông Hữu Ninh đó là nhánh sông ở bên phải của sông Ninh (tức sông Cầu). Ngày ni dọc dòng sông thu nhỏ này còn nhằm lại nhiều vết tích với những cái brand name như  Ngòi dữ, cầu Cửa Ma, Đầm Lâu và một nấm mồ cộng đồng chạy lâu năm mang tên là Bờ Xác. Các dẫn bệnh đều nghiêng theo fake thuyết loại nhì là trở nên Bình Lỗ ở bờ sông Cà Lồ.

Trận Bạch Đằng thứ tự thứ hai và sự thất thủ trọn vẹn của quân Tống trước Đại Cồ Việt[sửa | sửa mã nguồn]

Sau thất bại ở chống tuyến Bình Lỗ, quay về sông Bạch Đằng, đạo thủy binh Hầu Nhân hướng dẫn rớt vào tình thế tiến thủ thoái lưỡng nan. Tuy viện binh tương hỗ Tống tự Lưu Trừng lãnh đạo đã nâng quý phái từ thời điểm tháng 4 năm 981, tuy nhiên "Giao Châu hành doanh" vẫn chẳng sao triển khai được plan thích hợp điểm, hội sư nhằm nằm trong tiến thủ lúc lắc Hoa Lư. Liên quân Lưu Trừng – Tôn Toàn Hưng tiến thủ quân cho tới thôn Đa Ngư tuy nhiên ko gặp gỡ căn nhà quân Đại Cồ Việt nhằm uỷ thác chiến, lại vội vàng rút quân về Hoa Sở. Cánh quân cỗ tự Trần Khâm Tộ lãnh đạo tiến thủ xuống Tây Kết cũng trở nên đạo quân bị xa lánh, ở vô tình thế dễ dẫn đến đối phương truy kích chi phí khử. Cánh quân thủy của Hầu Nhân hướng dẫn kể từ sau trận Lục Giang vốn liếng đã trở nên tiêu tốn sinh lực, phương tiện đi lại hành động, lại bị phân chia tách ngoài thế trận link cộng đồng. Ý đồ gia dụng chi phí khử quân nòng cốt của Đại Cồ Việt trọn vẹn thất bại.

Trong khi ê, Lê Đại Hành kín tăng cường lực chống va đập lượng sẵn sàng 1 trận quyết đấu giáng đòn ra quyết định. Ông lựa chọn một khúc sông trọng yếu rồi sắp xếp quân phục kích ngóng sẵn.

Ngày 28 tháng tư năm 981, trận quyết đấu Bạch Đằng ra mắt.[33]

Có nghiên cứu và phân tích nhận định rằng Lê Đại Hành đang được cho một cánh quân đi ra khiêu chiến với quân Hầu Nhân hướng dẫn. Chiến sự đang được ra mắt khốc liệt thì quân Đại Cồ Việt "thua chạy", quân Tống "thừa thắng" xua đuổi theo đòi. Khi phi thuyền của Hầu Nhân hướng dẫn lọt được vào trận địa phục kích, Lê Đại Hành tung quân đi ra tiến công ráo riết. Các binh sĩ Đại Cồ Việt kể từ từng những trận địa phục kích và kể từ những nẻo lối sụp đổ về sông Bạch Đằng vây tiến công quân Tống khốc liệt. Hầu Nhân hướng dẫn bị làm thịt bị tiêu diệt vô đám loàn quân. Lưu Trừng vội vàng dẫn đám tàn binh toá lùi đi ra hải dương.[19]

Tuy nhiên, Trần vịn Chí (2003) dẫn một vài sử liệu của Trung Quốc và nước Việt Nam nhận định rằng Lê Đại Hành đang được gửi thư trá sản phẩm và lập đài tuyên thệ. Hầu Nhân hướng dẫn tưởng thiệt, chuồn thuyền cho tới đài tuyên thệ thì bất thần bị thủy quân Đại Cồ Việt phân chia tách ngoài lực lượng đảm bảo an toàn và bị bộ đội tinh luyện của Đại Cồ Việt làm thịt bị tiêu diệt. Những người dân có công làm thịt Hầu Nhân hướng dẫn rất có thể là những tướng mạo Đào Công Mỹ, người xã Dịch Sứ (Hà Bắc) và Phạm Công Quang, người trang Hoa Chương thị xã Thủy Đường (Thủy Nguyên, Hải Phòng), Đào Hồng người xã Phong Đình (Long Biên)... Các mũi quân Đại Cồ Việt cũng bên cạnh đó tiến công thủy quân Tống và chi phí khử một thành phần rộng lớn.

Truy kích quân Tống[sửa | sửa mã nguồn]

Nghe tin cậy Hầu Nhân hướng dẫn bị làm thịt bên trên sông Bạch Đằng, Tôn Toàn Hưng hốt hoảng dẫn quân vứt chạy, đạo quân Trần Khâm Tộ ở Tây Kết lo ngại hãi thoái lui, bị quân Đại Cồ Việt truy kích chi phí khử quá nửa. Tướng Tống là Triệu Phụng Huân bị tóm gọn sinh sống bên trên trận.[19] Một số sử liệu cũ của nước Việt Nam chép rằng viên tướng mạo Quách Quân Biện cũng trở thành bắt vô trận Tây Kết. Tuy nhiên, Trần vịn Chí (2003) phụ thuộc vào sản phẩm nghiên cứu và phân tích điền dã nhưng mà nhận định rằng Quách Quân Biện đang được bay trận Tây Kết và lần cơ hội rút về qua chuyện lối Sóc Sơn, Phổ Yên thiên về Vũ Nhai. Quân Đại Cồ Việt truy kích đến tới tận Vũ Nhai thì bắt được Quách Quân Biện.[20]

Kết quả[sửa | sửa mã nguồn]

Các sử liệu của Trung Quốc chép về những thắng lợi của quân Tống tiến trình đầu khá rõ rệt, tuy nhiên khi chép về những thất bại cực kỳ sơ lược. Tục tư trị thông giám ngôi trường biên của Lý Đào chép việc những tướng soái chinh trị Đại Cồ Việt thất bại bị trị tội.[25] Theo ê Lưu Trừng nằm trong Giả Thực đều bị làm thịt bêu đầu ở chợ Ung Châu. Tôn Toàn Hưng bị hạ ngục rồi bị tội bị tiêu diệt. Trần Khâm Tộ, Hác Thủ Tuấn, Thôi Lượng đều bị trách cứ trị, giáng chức. Các tướng soái Tống thời thượng bị bị tiêu diệt hoặc bị tóm gọn bên trên trận bao gồm Tổng tư mệnh lệnh Hầu Nhân hướng dẫn, Chu Vị, Quách Quân Biện, Triệu Phụng Huân.

Sau trận đánh này, Đại Tống gật đầu đồng ý xuống nước, cho tới năm 986 đầu tiên quá nhận Lê Hoàn là kẻ thống trị Đại Cồ Việt[34]. Hai mặt mày giao hiếu, cứ hai năm một thứ tự Đại Cồ Việt triều cống Đại Tống còn Đại Tống ban sắc phong cho tới Lê Hoàn. Sau này, vô năm 995, quân Đại Cồ Việt đang được đem hành vi tiến thủ quân quý phái khu đất Tống, như ở trấn Như Hồng nằm trong địa phận châu Khâm. Nhà Tống gửi thư trách cứ, tuy nhiên Lê Hoàn đang được vấn đáp khá "ngạo mạn":[7]

Việc cướp trấn Như Hồng là vì bọn giặc hải dương ở cõi ngoài, nhà vua đem biết ê ko cần là quân của Giao Châu không? Nếu Giao Châu đem bội nghịch thì thứ nhất tiến công vô Phiên Ngung, loại cho tới tiến công Mân Việt, há chỉ ngừng ở trấn Như Hồng nhưng mà thôi?

Huyền thoại Nam quốc tô hà[sửa | sửa mã nguồn]

Có một vài nghiên cứu và phân tích nhận định rằng bài bác "thơ thần" Nam quốc tô hà đã và đang được phát âm vô trận bên trên sông Lục Đầu, tức thị trước cả cuộc Chiến tranh giành Tống-Việt năm 1075-1077.[35] Bài thơ thần này được cho rằng gắn kèm với thần Trương Hống và Trương Hát nhưng mà dân lừa lọc cho rằng ngụ cư ở vùng sông Thương, sông Cầu. Tương truyền, quân Tống nghe thấy thần phát âm thơ và thấy nhì đạo âm binh xông vô tiến công bản thân thì hãi quá nhưng mà vỡ lẽ.

Nghệ thuật quân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Diễn vươn lên là của trận tiến công đã cho chúng ta biết trình độ chuyên môn thẩm mỹ quân sự chiến lược của dân tộc bản địa Đại Cồ Việt thời điểm này đang được đem sự trở nên tân tiến mới mẻ, kể từ thẩm mỹ quân sự chiến lược của cuộc chiến tranh giải hòa quý phái cuộc chiến tranh đảm bảo an toàn Tổ quốc, thể hiện nay qua chuyện những mặt mày sau: Nghệ thuật dữ thế chủ động sắp xếp thế trận; Khéo tận dụng địa hình, địa thế; Chọn đích thị đối tượng người dùng tác chiến; lõi sử dụng mưu chước và sự phối liên minh chiến thân thiện quân nòng cốt và dân quân ở những khu vực.

Quân dân Đại Cồ Việt đang được áp dụng tài xuất sắc thẩm mỹ quân sự chiến lược phù phù hợp với ĐK một nước nhỏ ngăn chặn cuộc xâm lăng của một đế chế phong loài kiến vững mạnh.[36]

Chủ động sắp xếp thế trận[sửa | sửa mã nguồn]

Biết trước thủ đoạn của phòng Tống quý phái xâm lăng, và tiềm năng là cố lúc lắc cho tới kỳ được trở nên Hoa Lư, Lê Hoàn đang được nhanh gọn lẹ xác lập đích thị phương phía kháng huỷ, không xẩy ra động ngồi ngóng tiến công giặc. Từ mon 11 năm 980, căn nhà vua thẳng dẫn đại quân đi ra miền địa đầu non sông phụ vương chống, sẵn sàng đón tiến công những đạo quân giặc ngay lúc bọn chúng một vừa hai phải xâm phạm cương vực nhằm mục đích "lấy quân thong thả đợi quân mệt", đánh tan ý đồ gia dụng thích hợp điểm, hội sư của địch, ko cho tới bọn chúng kết hợp thủy cỗ tạo nên trở nên mũi dùi gian nguy thọc thâm thúy vô vùng đồng vì thế đông đúc dân, nhiều của và đế kinh Hoa Lư. Thực tế đã cho chúng ta biết, những trận tiến công ở Bạch Đằng (24 mon một năm 981), Hoa Sở (30 mon một năm 981), Đồ Lỗ (7 mon hai năm 981), Lục Giang (tháng 3 năm 981) là những trận tiến công đem đặc thù kìm nén, ngăn ngừa những mũi tấn công theo đòi 2 phía thủy cỗ của địch. Kết trái khoáy là cánh quân cỗ binh của Tôn Toàn Hưng dậm chân ở Hoa Sở 70 ngày. Và cả nhì đạo quân thủy cỗ sau rộng lớn 2 mon tiến thủ vô Đại Cồ Việt bị nhiều tổn thất, trở ngại nhưng mà vẫn chỉ quẩn xung quanh ở vùng Bạch Đằng, Hoa Sở. Dẫu cánh quân của Trần Khâm Tộ cho tới được Tây Kết (tháng 4 năm 981) thì cũng minh bạch rớt vào thế bị xa lánh. Chiến lược tiến công nhanh chóng, thắng nhanh chóng của quân Tống bị vỡ nợ. Chính khi ê Lê Hoàn dữ thế chủ động cởi cuộc phản công kế hoạch, tiến công trận quyết đấu Bạch Đằng và giành được thắng lợi.

Lợi dụng địa hình, địa thế[sửa | sửa mã nguồn]

Phát huy thế mạnh tiến công giặc tức thì bên trên quê nhà bản thân và hiểu ra thủ đoạn của quân Tống, Lê Hoàn đang được phụ thuộc vào hình sông thế núi hiểm trở của non sông nhưng mà phụ vương chống những bốt lũy, che đậy xây trở nên Bình Lỗ, nhất là đóng góp cọc ngăn sông Bạch Đằng. Với địa điểm trọng yếu bất ngờ của sông Bạch Đằng, binh sĩ của Đại Cồ Việt ở trên đây sắp xếp ko cần thiết rất nhiều nhưng mà vẫn rất có thể cụ lưu giữ, ngăn ngừa bước tiến thủ kẻ thù.

Chọn đích thị đối tượng người dùng tác chiến[sửa | sửa mã nguồn]

Để nhanh gọn lẹ thực hiện suy sụp lòng tin của lực lượng xâm lăng Tống, quân và dân Đại Cồ Việt đang được biết lựa chọn đích thị đối tượng người dùng nhằm giáng đòn phản công ra quyết định. Đối tượng tác chiến vô trận Bạch Đằng xuân 981 là toàn bộ đội binh thuyền của Hầu Nhân hướng dẫn. Đó là viên Tổng lãnh đạo "Giao Châu hành doanh", đem nhiều tham ô vọng nhất, văng mạng lĩnh và máu chiến nhất. Hầu Nhân hướng dẫn cũng chính là viên tướng mạo trầm trồ đem kỷ luật nhất, đem quyết tâm triển khai kế hoạch của Tống triều và đang được rất nhiều lần thúc đẩy giục Tôn Toàn Hưng nằm trong xuất quân xâm lăng Hoa Lư.

Do ê, việc Lê Hoàn dữ thế chủ động tiến công đạo thủy binh Tống và làm thịt bị tiêu diệt căn nhà tướng mạo mặt mày địch đang được đem hiệu quả cho tới toàn viên của cuộc chiến tranh. Quân căn nhà Tiền Lê tiến công đòn ra quyết định so với đạo thủy binh Hầu Nhân hướng dẫn vô khi đạo quân này đã trở nên phân chia tách ngoài thế trận link của toàn quân Tống. Tôn Toàn Hưng và Lưu Trừng đang được teo cụm kế hoạch ở vùng Hoa Sở nhằm tách bị quân Lê chi phí khử. Trần Khâm Tộ và đạo quân cỗ một mình còn đang được tụt xuống lầy lụa (nhầy nhụa) bên trên cánh đồng Tây Kết. Chính vì vậy khi Lê Hoàn tổ chức triển khai phản công, Hầu Nhân hướng dẫn không tồn tại quân ứng cứu vớt, bị quân Đại Cồ Việt làm thịt bị tiêu diệt bên trên trận.

Xem thêm: cam cam tv là ai

Dùng mưu chước tiến công địch[sửa | sửa mã nguồn]

Diễn vươn lên là chiến sự đã cho chúng ta biết làm thịt Hầu Nhân hướng dẫn ko bao nhiêu đơn giản dễ dàng. Bởi vậy Lê Hoàn mưu mẹo tính sử dụng kế tiếp trá sản phẩm kỳ vọng làm thịt đích thị thương hiệu căn nhà tướng mạo theo đòi cách:

  • Bên vô kín gia tăng lực lượng, bài bác binh phụ vương trận, chống bị cẩn mật
  • Bên ngoài thì lấp liếm binh, nới bao vây, tách canh phòng
  • Đồng thời thư kể từ quý phái Tống tỏ vẻ sợ hãi, sử dụng lời nói lẽ nhún nhường nhịn, ngỏ lời nói cầu xin xỏ quy phục nhằm bảo toàn tính mạng con người.

Tống sử Trung Quốc chép: "Lê Hoàn vờ vịt xin xỏ sản phẩm, nhưng mà Hầu Nhân hướng dẫn và Tôn Toàn Hưng cứ tưởng là thật…". Như vậy chứng minh Hầu Nhân hướng dẫn và Tôn Toàn Hưng vướng lừa mưu chước của Lê Hoàn nhưng mà lơ là ko chống bị. Do ê khi bị quân Đại Cồ Việt tập luyện kích, Hầu Nhân hướng dẫn trọn vẹn bất thần, ko kịp kháng hứng và bị làm thịt bị tiêu diệt.

Phối liên minh chiến thân thiện quân và dân[sửa | sửa mã nguồn]

Việc Lê Hoàn truyền hịch cầu tài, xuống chiếu tuyển chọn quân, thu lương lậu ở từng tất cả miền non sông đang được thực sự đẩy mạnh sức khỏe câu kết hành động kháng giặc nước ngoài xâm của quân dân Đại Cồ Việt. Những trận tiến công rộng lớn, ngoài quân nòng cốt của triều đình còn tồn tại sự nhập cuộc cực kỳ tích cực kỳ của những group dân quân khu vực. Dân binh những xã xã còn thông thường xuyên tập luyện kích, quấy rối những khi kẻ thù đang được dẫm chân bên trên khu vực, ko tiến thủ được tạo cho quân Tống bị tiêu tốn lực lượng, lòng tin hoang mang lo lắng.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b c d e f Trần vịn Chí (2003), Cuộc kháng chiến kháng Tống thứ tự loại nhất, Nhà Xuất bạn dạng Quân group Nhân dân, TP Hà Nội. (bản năng lượng điện tử)
  2. ^ Theo Trần vịn Chí (2003), Lư Đa Tốn là Đồng bình Chương sự, tức Tể tướng mạo, của triều Tống Thái Tông.
  3. ^ a b c d e Quốc sử quán triều Nguyễn, Khâm toan Việt sử thông giám cương mục, chủ yếu biên quyển I.
  4. ^ Trần vịn Chí (2003) dẫn An Nam chí nguyện của Cao Hùng Trưng.
  5. ^ Dẫn lại kể từ Lê Tắc (1335), An Nam chí lược, bạn dạng dịch của Ủy ban Phiên dịch Sử liệu nước Việt Nam, Viện Đại học tập Huế, năm 1961.
  6. ^ Trương Hữu Quýnh (2007), "Chương V: Thế kỷ X: Cách đầu thi công và đảm bảo an toàn vương quốc song lập, thống tức thời Khúc - Ngô - Đinh - Tiền Lê" vô Trương Hữu Quýnh căn nhà biên, Đại cương lịch sử vẻ vang nước Việt Nam tập luyện I, Nhà Xuất bạn dạng Giáo dục đào tạo, TP Hà Nội, trang 116.
  7. ^ a b c d Ngô Sĩ Liên căn nhà biên, Đại Việt sử ký toàn thư, bạn dạng kỷ, quyển I, kỷ Nhà Lê.
  8. ^ Lai lịch những tướng soái căn nhà Tống này được Trần vịn Chí (2003) reviews.
  9. ^ Tống sử quyển 488 Liệt truyện đệ 247 nước ngoài quốc 4: Giao Chỉ
  10. ^ Trần vịn Chí (2003) ước tính quân Tống kể từ 3 vạn cho tới 4 vạn.
  11. ^ Nguyễn Quang Ngọc (2005) nhận định rằng quân Tống đem 3 vạn (xem Nguyễn Quang Ngọc (2005), "Lê Hoàn và thắng lợi Bạch Đằng năm 981", vô Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn, Nhà Xuất bạn dạng Hà Nội).
  12. ^ Lịch sử quân sự chiến lược nước Việt Nam tập luyện 3 tự Viện Lịch sử Quân sự nước Việt Nam biên soạn nhận định rằng quân Tống đem 4 vạn, bao gồm một vạn thủy quân tự Hầu Nhân hướng dẫn và 1 vạn lục quân tự Tôn Toàn Hưng dẫn quý phái mùa đầu, 1-2 vạn thủy lục quân tự Lưu Trừng và Trần Khâm Tộ dẫn quý phái mùa 2.
  13. ^ Trần vịn Chí (2003) nhận định rằng trở nên Bình Lỗ này cần phía trên đường đi cho tới đế kinh Hoa Lư, và xác lập đó là chiến lũy theo phong cách tuyến lâu năm khoảng tầm 30 km dọc sông Hồng, kể từ Yên Lệnh (Thường Tín, Hà Nội) cho tới Bình Lục (Hà Nam). Còn Nguyễn Vĩnh Phúc (2005) thì dẫn nghiên cứu và phân tích của Lê Văn Lan nhận định rằng chống tuyến này ở phía Bắc trở nên Đại La, dọc sông Cà Lồ (xem Nguyễn Vĩnh Phúc (2005), "Lê Đại Hành và Sóc Thiên Vương" vô Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn, Nhà Xuất bạn dạng TP Hà Nội.
  14. ^ Đại Việt sử ký toàn thư, bạn dạng kỷ, quyển IV, kỷ Nhà Trần.
  15. ^ Trần Trọng Kim, nước Việt Nam sử lược.
  16. ^ Trương Hữu Quýnh căn nhà biên (2007), Đại cương lịch sử vẻ vang nước Việt Nam - tập luyện I, Nhà Xuất bạn dạng Giáo dục đào tạo.
  17. ^ a b Viện Lịch sử Quân sự nước Việt Nam (2003), Lịch sử Quân sự nước Việt Nam, tập luyện 3, Nhà Xuất bạn dạng Chính trị Quốc gia.
  18. ^ a b Nguyễn Minh Tường (2005), "Đại bạn dạng doanh của vua Lê Đại Hành vô trận Bạch Đằng năm 981", vô Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn, Nhà Xuất bạn dạng TP Hà Nội.
  19. ^ a b c d Lê Đình Sỹ (2005), "Có một trận quyết đấu bên trên sông Bạch Đằng năm 981", vô Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn, Nhà Xuất bạn dạng TP Hà Nội.
  20. ^ a b c d Sách đang được dẫn.
  21. ^ Sách đang được dẫn, trang 116.
  22. ^ Nguyễn Quang Ngọc (2005) dẫn lại kể từ Lý Đào vô Tục tư trị thông giám ngôi trường biên.
  23. ^ a b Nguyễn Quang Ngọc (2005), "Lê Hoàn và thắng lợi Bạch Đằng năm 981" vô Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn của Nhà Xuất bạn dạng TP Hà Nội.
  24. ^ Sách đang được dẫn, trang 117.
  25. ^ a b Nguyễn Hữu Tâm (2005), "Đại thắng ngày xuân năm 981 bên trên sông Bạch Đằng của quân dân Đại Cồ Việt qua chuyện một vài văn tự của Trung Quốc", vô Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn, Nhà Xuất bạn dạng TP Hà Nội.
  26. ^ Đại Việt Sử ký Bản kỷ Toàn thư, Quyển VI, Kỷ Nhà Trần, mục Anh Tông Hoàng Đế, Nhà Xuất bạn dạng Khoa học tập Xã hội (Hà Nội) ấn hành (1993)
  27. ^ “Trần vịn Chí: Lê Đại Hành huỷ Tống lưu giữ vững vàng song lập. Số 25. Khoa sử. Đại học tập vương quốc Hà Nội”. Bản gốc tàng trữ ngày 14 mon 7 năm 2014. Truy cập ngày 28 mon 7 năm 2014.
  28. ^ Đại sư Khuông Việt (933-1011) Thiền Uyển tập luyện anh.
  29. ^ “Nguyễn Vinh Phúc: Lê Đại Hành và Sóc thiên vương vãi. Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn”. Bản gốc tàng trữ ngày 14 mon 7 năm 2014. Truy cập ngày 28 mon 7 năm 2014.
  30. ^ Trần vịn Chí: Bản ngọc phả về bà bà xã Lê Đại Hành tiến công giặc Tống. Tạp chí hán nôm số 2 (51), năm 2002
  31. ^ Trần Đình Hoành. Lĩnh Nam chích tai quái.Truyện nhì vị thần ở Long Nhãn, Như Nguyệt
  32. ^ “Đại Việt sử lược Quyển I. Vua Lê Đại Hành” (PDF). Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 11 mon 8 năm 2014. Truy cập ngày 28 mon 7 năm 2014.
  33. ^ 20 trận tiến công vô lịch sử vẻ vang dân tộc. Nhà Xuất bạn dạng Quân group Nhân dân. TP Hà Nội, 2003. tr. 40.
  34. ^ An Nam chí lược - Quyển Đệ nhị.
  35. ^ Xem Bùi Duy Tân (2005), "Nam quốc tô hà và Quốc tộ, nhì siêu phẩm khai mạc lịch sử vẻ vang văn học tập ngang qua chuyện triều đại Lê Hoàn", vô Bối cảnh toan đô Thăng Long và sự nghiệp của Lê Hoàn, Nhà Xuất bạn dạng TP Hà Nội đem nhắc tới những nghiên cứu và phân tích này.
  36. ^ Các trận tiến công vô Lịch sử Quân sự nước Việt Nam

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lê Hoàn
  • Hoa Lư
  • Nhà Tiền Lê
  • Đại Cồ Việt
  • Chiến tranh giành Tống - Việt, 1075-1077
  • nhà Tống
  • Bắc Tống
  • Hầu Nhân Bảo
  • Các kho bãi cọc bên trên sông Bạch Đằng
  • Chiến tranh giành Đại Cồ Việt - Đại Lý

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]